โรคมะเร็งปอด กับ
การรักษาแบบภูมิคุ้มกันบำบัดชนิดยับยั้งการทำงานที่อิมมูนเช็คพอยต์ (Immune Checkpoint Inhibitors)

Immune Checkpoint Inhibitors in Lung Cancer

รูรู้จักโรคมะเร็งปอด

About Lung Cancer

ะเร็งปอด เป็นมะเร็งที่พบมากเป็นอันดับสองในผู้ชายไทยและพบเป็นอันดับที่สี่ในผู้หญิงไทย ข้อมูลจาก globocan 2012 สำหรับประเทศไทย พบโรคมะเร็งปอดในผู้หญิง 12.6 ราย ต่อประชากรหญิง 100,000 คน และในผู้ชาย 30.7 ราย ต่อประชากรชาย 100,000 คน นอกจากนี้ยังเป็นสาเหตุของการเสียชีวิตอันดับต้นๆ ในทั้งสองเพศ โดยพบเป็นสาเหตุของการเสียชีวิตเป็นลำดับที่สองจากโรคมะเร็งทั้งหมด(1) ปัจจุบันยังไม่มีวิธีตรวจคัดกรองโรคมะเร็งปอดที่มีประสิทธิภาพให้พบโรคได้ตั้งแต่ในระยะที่ยังไม่มีอาการ เป็นเหตุผลให้เมื่อตรวจพบโรคมะเร็งปอดมักลุกลามแล้ว

Lung cancer is one of the most common cancers in Thailand, it is observed as the second most common cancer in men and the forth in women. According to globocan 2012, age-standardized incidence rates of lung cancer in men and women are about 12.6 and 30.7 cases per 100,000 person-years, respectively. In addition, lung cancer is the second leading cause of cancer death in Thailand in both sexes.(1)

Most patients with lung cancer are diagnosed when they have advanced stage disease, because there is no effective screening test to detect early stage asymptomatic disease currently.

ปัจจัยเสี่ยง(2)

Risk Factors(2)

ปัจจัยที่สำคัญที่สุด คือ การสูบบุหรี่ คนที่สูบบุหรี่มีความเสี่ยงในการเป็นมะเร็งปอดสูงกว่าคนที่ไม่สูบประมาณ 10-30 เท่า นอกจากนั้นอาจเกิดมีพันธุกรรมบางชนิดผิดปกติ เกิดจากการได้รับสารพิษในสิ่งแวดล้อมเรื้อรัง ได้แก่ ควันบุหรี่ ไอระเหย โลหะต่างๆ และฝุ่นแร่บางชนิด เช่น แร่ใยหิน

Cigarette smoking is by far the greatest risk factor for lung cancer. The risk of developing lung cancer is about 10-30 times higher in smokers compared with lifetime nonsmokers. Family history or chronic exposure to environmental carcinogens (e.g. passive smoking, asbestos) can also increase risk of lung cancer.

ชนิดของมะเร็งปอด(3)

Type of Lung Cancer(3)

มะเร็งปอดแบ่งเป็นกลุ่มใหญ่ๆ 2 ชนิด คือ ชนิดเซลล์ขนาดเล็ก (small cell lung cancer) และชนิดเซลล์ที่ขนาดไม่เล็ก (non-small cell lung cancer) ซึ่งในกลุ่มหลังนี้พบได้ 85% ของโรคมะเร็งปอด

Lung cancers are broadly classified into 2 groups i.e. Small Cell Lung Cancer (SCLC) and Non-Small Cell Lung Cancer (NSCLC) based on histology. Approximately 85% of all lung cancers are of the NSCLC type.

อาการ

Symptoms

อาการที่พบบ่อยของโรคมะเร็งปอด ได้แก่ ไอเรื้อรัง อาจมีเสมหะปนเลือด เหนื่อยง่ายหรือแน่นหน้าอก อาจมีเสียงแหบเรื้อรัง เบื่ออาหาร น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ บางรายอาจมีอาการจากมะเร็งแพร่กระจายไปอวัยวะอื่นๆ ซึ่งขึ้นกับอวัยวะที่มีโรคแพร่กระจาย

Most common symptoms of lung cancer are persistent cough, hemoptysis or blood-streaked sputum, chest pain, hoarseness, constitutional symptoms, including weight loss, decreased appetite, and fatigue. In addition to these local symptoms, patients may present with other symptoms when cancer spread to other organs.

การวินิจฉัย

Diagnosis

แพทย์วินิจฉัยโรคมะเร็งปอดได้จาก ประวัติอาการ ตรวจร่างกาย ตรวจวิเคราะห์ทางห้องปฏิบัติการ ตรวจภาพปอดด้วยเอกซเรย์ธรรมดา และ/หรือ เอกซเรย์คอมพิวเตอร์ การตรวจหาเซลล์มะเร็งจากชิ้นเนื้อหรือเจาะ/ดูดเซลล์จากก้อนเนื้อหรือน้ำในโพรงเยื่อหุ้มปอด

An initial evaluation includes a history and physical examination, complete blood count and serum chemistries, x-ay and/or computed tomography (CT) scan of the chest and upper abdomen. The diagnosis of lung cancer must be confirmed with tissue sampling involving either sputum cytology, biopsy, or surgical resection.

การจำแนกระยะของมะเร็งปอด (4)

Staging of Lung Cancer (4)

ระยะของมะเร็งปอดชนิดชนิดเซลล์ขนาดเล็ก (small cell lung cancer) แบ่งเป็น 2 ระยะ ได้แก่
• ระยะจำกัดของขนาดมะเร็ง (limited stage) เป็นระยะที่มะเร็งจะอยู่ในบริเวณปอดเท่านั้น
• ระยะการแพร่กระจาย (extensive stage) เป็นระยะที่มะเร็งได้แพร่กระจายไปยังส่วนอื่นๆ ของร่างกาย

Small cell lung cancer is generally categorized into 2 stages:
• Limited stage – Cancer cells are located only in the lung area.
• Extensive stage – Cancer cells have spread to other parts of the body.

ระยะของมะเร็งปอดชนิดเซลล์ที่ขนาดไม่เล็ก (non-small cell lung cancer)

ระยะที่

ลักษณะ

1

พบมะเร็งเฉพาะที่บริเวณปอดเท่านั้น ไม่พบในต่อมน้ำเหลือง

2A

มะเร็งมีขนาดเล็กและพบแพร่กระจายไปยังต่อมน้ำเหลืองที่ขั้วปอด

2B

มะเร็งมีขนาดใหญ่ขึ้นเล็กน้อย และแพร่กระจายไปยังต่อมน้ำเหลืองที่ขั้ว ปอด หรือ เซลล์มะเร็งมีการแพร่กระจายไปยังบริเวณอื่น เช่น ที่ผนังทรวงอก

3A

เซลล์มะเร็งมีการแพร่กระจายไปยังต่อมน้ำเหลืองในบริเวณอื่นที่ห่างจากปอด หรือ พบมะเร็งในต่อมน้ำเหลืองรอบๆ ปอด
และเซลล์มะเร็งได้แพร่กระจายไปยังผนังทรวงอกหรือบริเวณกลางช่องอก

3B

เซลล์มะเร็งแพร่กระจายไปที่ต่อมน้ำเหลืองอีกด้านของช่องอกหรือต่อมน้ำเหลืองเหนือกระดูกไหปลาร้า หรือ มีเนื้องอกมากกว่า 1 ก้อนในปอด หรือ เนื้องอกเจริญเติบโตในอีกด้านของช่องอก เช่น หัวใจ หลอดอาหาร หรือ มีของเหลวที่มีเซลล์มะเร็งอยู่รอบๆ ปอด

4

มะเร็งได้กระจายไปยังส่วนอื่นๆ ของร่างกาย เช่น ตับ กระดูก สมอง



Non-small cell lung cancer is generally categorized as

Stage

Description

1

Cancer cells are found only in the lung. They are not found in lymph nodes and have not spread to other organs

2A

The cancer cells are small and are found in nearby lymph nodes

2B

The cancer cells are slightly larger and have spread to the lymph nodes near the affected lung or cancer cells have spread to another area such as the chest wall

3A

Cancer cells have spread to the lymph nodes far away from the affected lung or the cancer cells are found in the lymph nodes near the affected lung and have spread to other areas such as chest wall or the middle of the chest

3B

Cancer cells have spread to the lymph nodes at the other side of the chest or to the lymph node above the collarbone or there is more than one tumor in the lung or the cancer has grown into another area in the chest, such as the heart or esophagus or there is fluid containing cancer cells surrounding the lung

4

Cancer cells have spread to other parts of the body such as the liver, bone, and brain

การรักษามะเร็งปอด(4,5)

1. การผ่าตัด

• มีเป้าหมายเพื่อผ่าเอาก้อนมะเร็งที่ปอดและต่อมน้ำเหลืองที่ช่องอกออกให้หมด ซึ่งบางครั้งก้อนเนื้อนั้นอาจไม่ใช่เซลล์มะเร็งทั้งหมดก็ได้

• โดยทั่วไปไม่ใช้ในการรักษามะเร็งปอดชนิดเซลล์เล็กซึ่งมักมีการแพร่กระจายตัวของเซลล์มะเร็งอย่างรวดเร็ว

• วิธีนี้ใช้ในการรักษามะเร็งปอดชนิดไม่ใช่เซลล์เล็ก ในระยะที่ 1, 2 และ 3A

2. การฉายรังสี (Radiotherapy)

• เป็นการใช้พลังงานรังสีที่มีความเข้มข้นฉายไปยังตำแหน่งของเซลล์มะเร็งเพื่อทำลายกลุ่มก้อนเซลล์มะเร็งนั้น
• วิธีนี้ใช้ไม่ได้ผลกับระยะมะเร็งที่มีการแพร่กระจายไปยังอวัยวะส่วนต่างๆ แล้ว
• การฉายรังสีใช้เวลาไม่นานและไม่ทำให้เจ็บปวด แต่อาจทำให้เกิดผลข้างเคียง เช่น กลืนลำบาก อ่อนเพลีย เบื่ออาหาร ระคายเคืองผิวหนังบริเวณที่ฉายรังสี

3. การให้ยาเคมีบำบัด (Chemotherapy) เป็นการใช้ยากำจัดและยับยั้งการเจริญเติบโตของเซลล์มะเร็งที่มีอยู่ทั่วร่างกาย โดยทั่วไปยาเคมีบำบัดที่ใช้กับมะเร็งปอดเป็นรูปแบบยาฉีดเข้าเส้นเลือด

4. การรักษาแบบเฉพาะเจาะจง (Targeted therapy)
• เป็นการรักษาโดยการใช้ยาที่ออกฤทธิ์เฉพาะเจาะจงต่อเซลล์มะเร็ง โดยไม่ส่งผลต่อเซลล์ปกติ
• ให้ประสิทธิผลในการรักษาและไม่ทำให้เกิดอาการข้างเคียงเหมือนเช่นยาเคมีบำบัด

5. การรักษาโดยใช้ภูมิคุ้มกันบำบัด:

เป็นการรักษาโรคมะเร็งโดยอาศัยหลักการทำงานของภูมิคุ้มกันของร่างกายให้ทำงานดีขึ้นในการกำจัดสิ่งแปลกปลอมรวมถึงเซลล์มะเร็ง

Treatment of Lung Cancer (4,5)

Treatment options depend mainly on the location, size, and stage of lung cancer. The patient’s health and mental conditions should also be taken under consideration

1. Surgery
• The objective of the surgery is to remove cancer cells and lymph nodes of your chest
• Not used for treatment of small-cell lung cancer that can rapidly spread to other organs
• Used to treat non-small cell lung cancer stage 1, 2, and 3A

2. Radiotherapy
• Uses high energy x-rays to kill cancer cells.
• Cannot be used to treat metastatic lung cancer.
• Takes a short period of time and causes no pain. However, possible side effects include difficulty swallowing, fatigue, loss of appetite, and skin irritation at the treatment site

3. Chemotherapy – Use of drugs to kill cancer and delay the growth of cancer cells. Most chemotherapy used for lung cancer is injected into a vein

4. Targeted therapy

• Targets only at cancer cells and does not affect the normal cells.
• Effective treatment and there are no side effects like chemotherapy

5. Immunotherapy – use of drugs to stimulate a person's own immune system to recognize and destroy cancer cells more effectively

เอกสารอ้างอิง


(1) Globocan (2012). [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก : http://globocan.iarc.fr/Pages/fact_sheets_population.aspx. [29 ม.ค. 2018].

(2) มะเร็งวิทยาสมาคมแห่งประเทศไทย. “เข้าถึงสิทธิ พิชิตมะเร็งปอด: แผ่นภาพประชาสัมพันธ์”. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก : http://www.thethaicancer.com. [29 ม.ค. 2018].

(3) มะเร็งวิทยาสมาคมแห่งประเทศไทย. “มะเร็งปอดไม่น่ากลัวอย่างที่คุณคิด?”. (พญ.ธัญนันท์ เรืองเวทย์วัฒนา). [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก : http://www.thethaicancer.com. [29 ม.ค. 2018].

(4) โรงพยาบาลบำรุงราษฎร์. “มะเร็งปอด”. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก : https://www.bumrungrad.com/th. [29 ม.ค. 2018].


เรียบเรียงข้อมูลโดยเว็บไซต์บริษัทเอมเอสดี